Introductie

Als je op zoek bent naar een boeiende mix van culturen, talen, natuur, ontspanning en avontuur dan is Zuid-Amerika misschien wel hét continent voor jou. 

Zuid-Amerika bestaat uit twaalf onafhankelijke landen en drie niet-onafhankelijke gebieden en strekt zich uit van Panama in het noorden tot Chili en Argentinië in het zuiden. Het ligt gedeeltelijk in een tropische zone (tot grofweg het midden van Paraguay) en gedeeltelijk in een gematigde zone (alles ten zuiden van de tropische zone). Op het continent komen vrijwel alle klimaatsoorten voor, van tropisch tot arctisch.

Lang reizen door Zuid-Amerika

Vrijwel alle landen hebben een miljoenenstad als hoofdstad. In het noorden vind je Panama stad, Bogota en Caracas, meer naar het midden Lima, Sao Paulo en Rio de Janeiro, in het zuiden Santiago en Buenos Aires. De westkust kenmerkt zich door spectaculaire bergketens, het oosten door uitgestrekte stranden, het noorden door dichte regenwouden en het uiterste zuiden door een onherbergzaam poollandschap.
Vergis je overigens niet in de afstanden: Zuid-Amerika is gigantisch. Van Panama stad in het noordwesten naar Fortaleze in het oosten van Brazilië is ruim 4.500 kilometer. Van het noorden naar het uiterste zuiden meet het continent grofweg 7.200 kilometer. Dus niet bepaald continent waar je in een paar weken op bent uitgekeken!

Rondreizen met eigen vervoer

Zuid-Amerika laat zich goed met eigen vervoer bereizen, mits je rekening houdt met slechte wegen, weersomstandigheden en grote lokale verschillen. Je kunt je voorstellen dat er andere eisen worden gesteld aan je rijvaardigheid in het Braziliaanse regenwoud dan op de Peruviaanse hoogvlakten. In alle gevallen geldt: weet wat je gaat doen en bereid het goed voor. Informeer naar de lokale omstandigheden en hou de weersvoorspellingen in de gaten. Zorg voor voldoende drinkwater, wat extra brandstof en een goeie kaart (of GPS)!

Backpacken en openbaar vervoer

Wil of kun je niet zelf rijden in Zuid-Amerika dan is het openbaar vervoer een uitstekend alternatief. Voor lange afstanden kun je het beste vliegen, maar als je slechts een bepaald deel van het continent wilt bekijken dan kun je met (mini)bussen en een enkele trein bijna overal komen. Ook liftend kun je overigens goed reizen. Gebruik wel altijd je gezond verstand.
De kwaliteit en het comfort van het openbaar vervoer verschilt sterk van land tot land. In vrijwel alle landen rijden treinen, maar de meeste stammen uit lang vervlogen tijden en zijn onbetrouwbaar in hun tijdschema's. Vaak zijn ze wel gunstiger geprijsd dan de bus.
Bussen rijden overal. Je moet wel onderscheid maken tussen lokaal en lange afstandsverkeer als het gaat om prijs en comfort. De lokale bussen zijn vaak goedkoop, maar ook oud, vies en overvol. Voor lange afstanden worden vaak nieuwere, ruimere bussen gebruikt, maar daar betaal je ook voor. Soms blijkt vliegen goedkoper dan reizen per bus.
Brazilië staat bekend om comfortabele lange afstandsbussen met airconditioning, ruime stoelen en voldoende beenruimte (zelfs voor Nederlanders!). Bovendien rijden er slaapbussen op verschillende lange afstanden. De busstations in Brazilië (rodoviario's) zijn over het algemeen schoon, overzichtelijken vaak uitgerust met douchegelegenheden, winkeltjes en koffiebars. In landen als Uruguay, Venezuela, Ecuador en Colombia kun je (op verschillende routes) vergelijkbaar comfortabel met de bus reizen.
Heel anders is het gesteld met busvervoer in bijvoorbeeld Paraguay, Bolivia, Peru, Suriname of beide Guyana's. In deze landen rijden veel oude, afgedankte (mini)bussen en moet je soms blij zijn met de laatste staplaats. 


Klimaattips voor Zuid-Amerika

Zoals we al eerder schreven is Zuid-Amerika enorm groot. Dat betekent dat de klimaatverschillen ook groot zijn. Van tropisch in het noorden tot arctisch in het zuiden, met alle variaties daartussen. Als gevolg van de ligging ten opzichte van zowel de evenaar als de oceanen en het Andes gebergte, variëren ook de beste periodes om te reizen. Hier volgt een aantal suggesties.

  • Peru: Lima kun je het hele jaar bezoeken, het heeft een gematigd klimaat. Tijdens onze winter is het er warm en droog.
    In het noordoosten van Peru regent het veel: de droogste tijd ligt in juli en augustus. In de Andes kan het dan juist sneeuwen en koud zijn, daar ga je liever tussen mei en oktober naartoe.
  • Brazilië: Brazilië kent twee regenseizoenen. In het noordoosten regent het van mei tot augustus en zijn er veel muggen. Als je naar het noordoosten van Brazilië wilt gaan kun je dat het beste in december of januari plannen. Vanaf Rio de Janeiro naar het zuiden valt de regentijd tussen november en april. In de maanden mei, juni en juli is het koeler en droger.
    Het Amazonegebied is het hele jaar tropisch warm en erg vochtig.
  • Ecuador: Het weer in Ecuador is onvoorspelbaar. De beste tijd ligt tussen juni en augustus omdat het dan het minste regent en het warmer is dan in de rest van het jaar.
  • Bolivia: Van mei tot november is het winter in Bolivia. Dit is de beste periode om rond te reizen, het regent dan het minst. Dat is in de andere maanden wel anders. Door de rijkelijk neerslag zijn de wegen tussen december en april vaak onbegaanbaar. Bolivia ligt hoog en kent hoogvlaktes en bergpassen waar het koud kan zijn. Neem dus voldoende warme kleding mee!
  • Argentinië: Rondreizen in het midden (Buenos Aires) en noorden doe je het best tussen juni en september. In het voor- en najaar kan het hier erg veel regenen bij hoge temperaturen. In het noorden valt de meeste regen tussen oktober en april.
    In het zuiden van Argentinië (Ushuaia) kan het erg koud zijn. Zelfs in de zomer (dus voor ons in de winter) is het in Ushuaia niet warmer dan 14 C.
  • Suriname: In Suriname kennen ze enerzijds de kleine (half december tot half januari) en de grote (april tot half augustus ) regentijd en anderzijds de kleine en grote droge tijd. Tijdens de regenseizoenen valt er vrijwel iedere dag een flinke bui, meestal in de middag. Hoewel soms onpraktisch, zorgt een stevige bui ook voor aangename verkoeling.

Je Zuid-Amerika reis voorbereiden

Als je lang in Zuid-Amerika wilt blijven moet je een paar zaken goed regelen. We noemen de belangrijkste:

  • Om naar Zuid-Amerika te reizen heb je een paspoort nodig dat bij aankomst nog minimaal zes maanden geldig is. Je hebt geen visum nodig als je maximaal 90 dagen verblijft. Deze regel geldt voor vrijwel alle landen van het continent.
    Als je in Zuid-Amerika tussen diverse landen gaat reizen, krijg je bij de grens of in het vliegtuig diverse formulieren waarop je moet aangeven wat het doel van je reis is en hoe lang je wilt verblijven. Bovendien moet je een retourticket of een ticket naar je volgende bestemming kunnen tonen.
  • Voordat je naar Zuid-Amerika afreist, moet je de nodige voorzorgsmaatregelen treffen. Op http://www.lcr.nl/landen kun je per land opzoeken welke vaccinaties je nodig hebt. Vaccinaties tegen DTP, hepatitis A en buiktyfus worden over het algemeen altijd aangeraden. In sommige landen is een vaccinatie tegen gele koorts verplicht.
  • Om jezelf te beschermen tegen malaria moet je op tijd starten met malariaprofylaxe. Daarnaast kun je ter plaatse maatregelen nemen om het risico op besmetting te verkleinen. Draag zoveel mogelijk bedekkende kleding, gebruik een goede insectenspray en slaap eventueel onder een klamboe. In veel gebieden komt ook dengue (knokkelkoorts) voor. Hier bestaat geen (preventieve) medicatie tegen, maar je kunt verder met dezelfde voorzorgsmaatregelen een heel eind komen. Houd er rekening mee dat de tijgermug, die dengue verspreid, overdag actief is (in tegenstelling tot de malariamug, die juist na zonsondergang gaat steken).

Als je van plan bent om langer dan een maand door Zuid-Amerika te reizen, dan biedt een standaard (doorlopende) reisverzekering vaak geen goede dekking. Een Globetrotter Verzekering  van Allianz Global Assistance biedt wel dekking en is speciaal ontwikkeld voor reizigers die voor een langere periode naar het buitenland gaan. Bovendien biedt Allianz Global Assistance een aantal andere services die buitengewoon praktisch zijn:

SMS Assistant: Door middel van een SMS bericht stelt Allianz Global Assistance je als eerste op de hoogte van dreiging of gevaar in je reisgebied. Het kan daarbij gaan om rellen, natuurgeweld of andere bedreigende situaties.

Geld Service: Via de Allianz Global Assistance Geld Service wordt contant geld beschikbaar gesteld via een Western Union kantoor in de buurt. Een handige service op het moment dat je net je bankpas of creditcard bent kwijtgeraakt.

Reizen in Zuid-Amerika

Het verkeer in Zuid-Amerika is over het algemeen onvergelijkbaar met dat in Nederland. Als je zelf gaat rijden moet je met name in de grote steden bedacht zijn op onverwachte situaties. Je zult je plaats op de weg moeten opeisen. Buiten de steden is het veel rustiger en krijg je eerder te maken met scherpe bochten, diepe kuilen in het wegdek of overstekende dieren.
Als je de steden lopend, fietsen of brommend (in het geval je een scooter huurt) verkent, geldt dezelfde voorzichtigheid. Het verkeer is vaak chaotisch.
Als je overweegt een auto of camper te huren tijdens je verblijf is het verstandig voor vertrek een internationaal rijbewijs te kopen bij de ANWB. Dit is, vanaf aankoop, één jaar geldig.

De afstanden in Zuid-Amerika zijn voor Nederlandse begrippen gigantisch. Tel daar nog eens de gemiddelde wegdekconditie bij op en je kunt je voorstellen dat je soms meerdere dagen onderweg bent om je bestemming te bereiken.Omdat het seizoen en de weersomstandigheden ook van invloed kunnen zijn op de reisduur, zijn onderstaande getallen puur indicatief.

  • Van Buenos Aires, Argentinië naar Rio de Janeiro, Brazilië: 32 - 40 uur (2600 km)
  • Van Buenos Aires, Argentinië naar Santiago, Chili: 18-24 uur (1550 km)
  • Van La Paz, Bolivia naar Quito, Ecuador: 48 uur (3350 km)
  • Van São Paulo, Brazilië naar Belém, Brazilië: 35 - 40 uur (3000 km)

Als je van plan bent vooral de steden te bezoeken is het vliegtuig een goed alternatief voor de auto. Je bespaart op die manier de nodige uren achter het stuur, maar mist aan de andere kant wel de gelegenheid om de uitgestrektheid van het land waar je doorheen reist aan den lijve te ervaren.

Zuid-Amerika feest- en gedenkdagen

Zoveel landen, zoveel feestdagen. Over het algemeen kun je ervan uitgaan dat de christelijke feesten die we in Nederland kennen(Pasen, Pinksteren, Kerstmis, etc.) ook in Zuid-Amerika worden gevierd. Naast deze feestdagen kent Zuid-Amerika verschillende eigen lokale feest- of gedenkdagen. We noemen er een aantal.

  • Brazilië, 25 januari, Stichtingsdag São Paulo: São Paulo is gesticht in 1554, maar tot 1870 was het een onbeduidend stadje. Nu is het een van de grootste steden ter wereld.
  • Brazilië, 21 april, Tiradentes dag: gedenkdag van Tiradentes (Joaquim José da Silva Xavier). Hij werd geboren in 1746 en stierf op 21 april 1792.
  • Brazilië, 15 november, Uitroeping van de republiek: een nationale feestdag om stil te staan bij de verjaardag van de republiek.
  • Chili, Peru, Bolivia, 24 januari, Feria de la Alasita: feestdag ter ere van El Ekeko (El Eqeqe), de geluksgod of vruchtbaarheidsgod.
  • Chili, 18 september, Onafhankelijkheidsdag: op 18 september 1810 verklaart Chili zich onafhankelijk van Spanje.
  • Peru, 24 juni, Inti Raymi: tijdens de Inti Raymi - het belangrijkste feest van de Inca's - wordt de winterzonnewende gevierd.
  • Peru, 28 juli, Onafhankelijkheidsdag: op 28 juli 1821 werd Peru onafhankelijk van Spanje verklaard; een nationale feestdag.
  • Peru, 18 oktober, El Señor de los Milagros: jaarlijks eerbetoon op 18 oktober aan deze beschermheer tegen aardbevingen en schutspatroon van Lima.
  • Bolivia, 16 juli, La Paz-dag: op 16 juli 1548 werd de stad La Paz gesticht.
  • Colombia, 18 oktober, Columbus dag: viering van de eerste reis van Christoffel Columbus naar Amerika in 1492; een nationale feestdag.
  • Ecuador, 24 mei, Slag van Pichincha: herdenking van het verslaan van de Spanjaarden op 24 mei 1822.
  • Ecuador, 24 juli, SimónBolívar Dag: Bolivar (1783 1830) was een Zuid-Amerikaanse vrijheidsstrijder. Hij stond aan de wieg van de landen Panama, Colombia, Ecuador, Peru, Venezuela en Bolivia.
  • Panama, 3 november, Onafhankelijk van Colombia: nationale feestdag om de Onafhankelijkheid van Colombia te vieren.
  • Panama, 28 november, Onafhankelijkheid van Spanje: nationale feestdag waarop de onafhankelijkheid van Spanje (1821) wordt gevierd.
  • Suriname, februari / maart, Holi-Phagwa: in februari/maart vieren hindoes Phagwa of het Holi-feest, vijf weken na het planten van de holika op BasantPanchami. Dit lentefeest is tevens het nieuwjaarsfeest van de hindoes.
  • Suriname, 1 juli, Keti-Koti: op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op de Nederlandse Antillen. Sindsdien geldt die dag als feestdag.

Een christelijk feest dat in vrijwel heel Zuid-Amerika groots wordt gevierd is natuurlijk het carnaval. Een uitbundig, drie dagen durend volksfeest met grote optochten, zang en dans. Plan je reis zodat je in een van de grote steden bent en je viert een carnaval om nooit te vergeten!

Handige tips

Wist je dat het heel gebruikelijk is om boeken te ruilen in een jeugdherberg of hostel? Neem één Engelstalig boek mee op reis en ruil het af en toe tegen iets nieuws in een hostel. Zo blijft je rugzak lekker licht en heb je toch steeds wat te lezen bij je. Wel zo handig als je lange afstanden aflegt en geen oplaadpunt kunt vinden voor je e-reader of telefoon!

Backpack

Als je van plan bent langdurig rond te trekken met een rugzak, is het natuurlijk belangrijk dat die goed (bij je) past. Probeer verschillende modellen uit en vind de voor jou ideale balans tussenformaat en draagcomfort. Denk bij de aanschaf ook na over de veiligheid van je rugzak en bepaal of hij voldoende afsluitbaar is. Een alternatief kan een rugzakhoes zijn. Die biedt niet alleen bescherming tegen stof en regen, maar ook tegen grijpgrage handen.

Reisapotheek

Als je lang op reis gaat, is het verstandig voor jezelf een kleine reisapotheek samen te stellen. De inhoud zou er als volgt uit kunnen zien:

  1. Voor je persoonlijke behoeften: voldoende dagelijkse medicatie (mocht je die gebruiken) en voldoende anticonceptiepillen. 
  2.  De minimale basis: paracetamol, diarreeremmers, insectenspray met DEET, condooms, zonnebrandcrème, iets tegen insectenbeten, ontsmettingsmiddel, tekenpincet en wat pleisters / verbandmiddelen.
  3. Als je beter voorbereid wilt zijn: neusdruppels, brandzalf, middel tegen reisziekte, middel tegen huid- en voetschimmel, antiseptische zalf, thermometer, blarenpleisters.

Niet vergeten

Iedereen zal voor zichzelf andere prioriteiten stellen als het gaat om het inpakken van een koffer of een rugzak. Toch denken we dat een paar dingen ingepakt zouden moeten zijn voor vertrek:

  • Reisdocumenten (vliegticket, vouchers e.d.) 
  • Paspoort (met visum) 
  • Internationaal rijbewijs 
  • Polispas reisverzekering 
  • Reisapotheek 
  • E-dentifier voor internet bankieren 
  • Moneybelt 
  • Toiletartikelen   
  • Taalgids 
  • (Zonne)bril, contactlenzen (evt. contactlensreiniger) 
  • Zonnebrandcrème en lippenbalsem 
  • Regenjas   
  • Inentingsbewijs (gele boekje)  
  • Beschermhoes voor rugzak    
  • Studentenpas / Kortingspassen  
  • Wereldstekker/adapter   
  • Medicijnen (met bijbehorend geneesmiddelenpaspoort) en eventuele Engelstalige verklaring 'to whom it may concern'. 
  • Hangslotjes voor rugzak   
  • Aankoopbewijzen (voor de douane)  
  • Foto/film apparatuur met voldoende geheugenkaarten 

Must see

 

Land Natuur/bezienswaardigheid Steden
Brazilië Vrijheidsbeeld in Rio de Janeiro, Brasilia Rio de Janeiro, São Paulo
Bolivia Andes hoogvlaktes La Paz
Paraguay Foz do Iguaçu (watervallen op de grens met Brazilie)  Asunción
Uruguay Punta del Esta zandstranden Montevideo
Argentinië Nationaal Park Tierra del Fuego Buenos Aires
Chili Nationaal Park RapaNui  (Paaseiland)  Santiago
Peru Machu Picchu  Lima
Ecuador Galapagoseilanden, Nationaal Park Sangay Quito
Colombia Haven en forten van Cartagena Bogota 
Panama  Panamakanaal Panama-stad
Venezuela Nationaal Park Canaima Caracas
Guyana Botanische tuin Georgetown Georgetown
Suriname Natuurreservaat van Centraal-Suriname  Paramaribo
Frans Guyana Ile Royale Cayenne