Afrika in 't kort

Laten we vooropstellen dat elke samenvatting Afrika tekort doet. Als het op een na grootste continent en met meer dan 1 miljard inwoners, is het immers niet zomaar te reduceren tot een korte omschrijving. Afrika bestaat op dit moment uit 53 onafhankelijke staten, waarbij moet worden opgemerkt dat de status van sommige landen of gebieden niet onbetwist is.

Het continent wordt aan de westkust begrensd door de Atlantische Oceaan, en aan de oostkust door de Indische Oceaan. De Middellandse Zee scheidt het in het noordwesten van Europa en in het noordoosten vormt het Suezkanaal de scheiding met Azië.

Er heerst een grote geografische diversiteit. Het continent is van boven naar beneden denkbeeldig in stroken te verdelen. De noordelijke rand van het continent wordt gevormd door een strook vruchtbare grond. Daaronder begint de Sahara, die bijna een derde van het totale continent beslaat. Daarmee is het de grootse woestijn ter wereld. Het midden van Afrika is bedekt met grote (sub-)tropische regenwouden. Ten zuiden daarvan vind je tenslotte savannen: droge uitgestrekte grasvlakten met af en toe wat bomen of struiken.

Ook qua reliëf is het continent zeer divers. Zo zijn er vlaktes aan de kustlijn en in de binnenlanden, laag en hoog plateaus verspreid over het hele continent en tenslotte de jonge gebergten en de massieven, met name aan de oostkant.

De meeste mensen wonen nog op het platteland, maar er zijn ook miljoenensteden zoals Lagos in Nigeria (9 miljoen), Kinshasa in de Democratische Republiek Congo (8,4 miljoen) en Cairo in Egypte (bijna 8 miljoen).

Arabisch, Frans, Engels, Portugees en Swahili zijn de meest voorkomende officiële talen. Daarnaast worden er natuurlijk nog zeer veel andere talen gesproken.

Kortom: Afrika is een paradijs voor de nieuwsgierige, avontuurlijke reiziger.

Hoe plan ik mijn reis?

Eerst moet je voor jezelf bepalen wat je van een reis naar Afrika verwacht. Zoals gezegd is het continent enorm groot en gevarieerd. Het is dus onmogelijk om alles in één reis te bekijken, zelfs als je een jaar de tijd zou hebben. Heb je eenmaal je doel gekozen, dan kun je bij verschillende vliegmaatschappijen terecht voor een vliegticket.

Bereid je reis goed voor en informeer je over de lokale situatie. In sommige delen van Afrika is het politiek onrustig of heersen zelfs (burger)oorlogen, niet-essentiële reizen daarheen worden dan ook ontraden. Raadpleeg de website van de Rijksoverheid voor actuele informatie over de landen die je wilt bezoeken.

Als je veel van het continent wilt zien en ook buiten de grote steden wilt rondkijken, dan is een reizen met eigen vervoer ideaal. In landen als Zuid-Afrika, Botswana, Namibië en Egypte is het relatief eenvoudig zelf een auto te huren. Let wel op de voorwaarden die gesteld worden door de verhuurder. Zo mag je met een huurauto soms niet over de landsgrenzen. Daarnaast is het goed om je te realiseren dat de wegen vaak slecht en/of onverhard zijn en dat het verkeer nogal chaotisch is vergeleken met Nederland.

Een alternatief voor een eigen auto is het openbaar vervoer. Er rijden overal (mini)bussen en op sommige trajecten ook treinen. Reizen met het openbaar vervoer is bovendien een goede manier om kennis te maken met de lokale bevolking en cultuur. Hou er wel rekening mee dat (mini)bussen vaak pas gaan rijden als ze vol zitten; tijdschema's worden zelden nagekomen.

Soms heb je genoeg aan een paspoort dat nog minstens 6 maanden geldig is, vaak in combinatie meteen bewijs van een retourvlucht. Als je van plan bent na je verblijf een volgende bestemming te bezoeken, heb je ook bewijs van een vlucht daarheen nodig, evenals de vereiste documenten voor die volgende bestemming. Je mag dan maximaal 90 dagen verblijven.

Meestal is een visum verplicht, en soms is het nodig dat je dat voor aankomst al hebt geregeld. Het is ook mogelijk dat je het ter plekke nog kunt kopen. Op de website van CIBT Visumdienst kun je heel eenvoudig opzoeken of je voor het land van jouw keuze een visum nodig hebt.Zorg dat je goed geïnformeerd bent; het zou erg vervelend zijn om er bij aankomst achter te komen dat je niet over de juiste documenten beschikt!

Als je van plan om auto te rijden tijdens je verblijf, is het verstandig voor vertrek een internationaal rijbewijs te kopen bij de ANWB. Dit is, vanaf aankoop,één jaar geldig.

Het is verstandig om een degelijke reisverzekering af te sluiten wanneer je naar Afrika reist. Zo dek je de risico's van schade en diefstal af. Maar ook bijvoorbeeld de kosten van een reddingsoperatie in een noodsituatie.

Ga je langer dan een maand naar Afrika, bijvoorbeeld om te studeren, backpacken, werken of voor een stage of vrijwilligerswerk? Dan biedt een standaard (doorlopende) reisverzekering vaak geen dekking. Een Globetrotter Reisverzekering biedt wel dekking en is speciaal ontwikkeld voor reizigers die voor langere periode naar het buitenland gaan.

Gezondheid

Voor praktisch alle bestemmingen in Afrika zijn vaccinaties nodig of zelfs vereist. Op de website van het LCR kun je per land opzoeken wat je nodig hebt. Vaccinaties tegen difterie, tetanus en polio (DTP) en hepatitis A zijn het meest gebruikelijk.

Met goede voorzorgsmaatregelen in de vorm van malariaprofylaxe (tabletten), het dragen van de juiste kleding en het gebruik van een klamboe en insectenspray, loop je aanzienlijk minder risico. Met dezelfde maatregelen kun je het risico op dengue (knokkelkoorts) tot aanvaardbare proporties terugbrengen, al moet je er rekening mee houden dat er geen (preventieve) medicatie bestaat tegen deze ziekte. De tijgermuggen die dengue overbrengen steken overdag, de malariamug juist 's nachts. Kortom: oppassen geblazen en je gezond verstand gebruiken.

De zon vormt ook een gevaar voor de argeloze toerist. Bedek daarom altijd je hoofd als je in de zon loopt en gebruik voldoende zonnebrandcrème.

Een goede EHBO-uitrusting is geen overbodige luxe. Naast de standaard dingen zijn steriele handschoenen, spuiten en naalden, condooms en extra malariapillen aan te raden. Ook kan het verstandig zijn voor vertrek wat antibiotica te vragen bij je huisarts, voor het geval je bijvoorbeeld een blaasontsteking of maagdarminfectie  oploopt.

Houd er rekening mee dat de gezondheidszorg op het platteland doorgaans van mindere kwaliteit zal zijn dan in stedelijke gebieden. Over het algemeen is het verstandig een privékliniek te bezoeken als je medische hulp nodig hebt. De kosten hiervoor kunnen wel hoog oplopen. Soms word je geacht ter plekke te betalen voor te verlenen zorg. Informeer voor vertrek bij je zorgverzekeraar wat de dekking in het buitenland is van je verzekering. Het is ook slim om, als extra garantie, een reisverzekering af te sluiten. Hiermee ben je verzekerd voor medische hulp, maar krijg je ook de kosten vergoed van eventuele diefstal en schade.

Ondertussen in Afrika

Praktische Tips

Gids

Vooral in afgelegen gebieden kan het verstandig zijn een lokale gids in te huren. Zo'n gids is bekend met de omgeving en kan je dus bijzondere plekjes laten zien die je op eigen gelegenheid waarschijnlijk niet snel zou ontdekken. Bovendien kan hij je veel vertellen over lokale gewoontes en tradities en is hij goed op de hoogte van eventuele risico's.

Water

Kraanwater is in vrijwel alle Afrikaanse landen niet geschikt om te drinken. Probeer altijd water uit flessen te drinken. Als dat niet voor handen is, moet je het water minimaal 10 minuten koken om er zeker van te zijn dat alle bacteriën zijn gedood. Vermijd ijsklontjes, die immers van kraanwater zijn gemaakt.

Belangrijke papieren

Zorg dat je een kopie van je paspoort, vliegticket en credit card bij je hebt, en bewaar die natuurlijk op een andere plek dan de originele! Ook is het slim om een lijstje met telefoonnummers bij je te hebben voor noodsituaties. Denk aan het nummer van je verzekeringsmaatschappij, de Nederlandse ambassade van het land waar je verblijft en contactpersonen in Nederland.

Valuta

In veel Afrikaanse landen worden buitenlandse valuta geaccepteerd, met name dollars. Soms kun je ook met Euro's terecht, maar omdat deze minder courant is moet je uitgaan van een slechte wisselkoers.

Doneren

Overweeg eens iets mee te nemen om te doneren. Denk bijvoorbeeld aan pennen en potloden, schriften en dergelijken voor schoolkinderen. Aan dit soort eenvoudige dingen is vaak een schreeuwend tekort. Je kunt natuurlijk ook wat tijd doneren om vrijwilligerswerk te doen.

Lokale Gebruiken

Afrikaanse afspraken

Voor veel Afrikanen betekent tijd iets anders dan voor mensen in het Westen. De tijdsaanduidingen zijn algemener: ochtend, middag of avond. Een Afrikaanse afspraak is bijvoorbeeld niet "om kwart over 10", maar "in de ochtend". Dat is wel even wennen als je uit Nederland komt en zelf erg van de klok bent.

Handen                                                                                   

In Afrika eten mensen vaak met de hand. Gebruik daarvoor altijd je rechterhand, de linkerhand wordt immers gebruikt om je mee te wassen. Het wordt als onrein en onbeleefd ervaren om anderen met je linkerhand iets aan te reiken of om hen aan te raken. Gebruik dus altijd je rechterhand als je bijvoorbeeld iemand wilt betalen, een taxi aanhoudt of iemand groet.

Risico's

  • Veel mensen denken hierbij allereerst aan het oplopen van een ziekte. Het verkeer vormt echter ook een groot risico. Hoewel weinig mensen er zelf een auto bezitten, vallen er in Afrika meer verkeersslachtoffers dan elders op de wereld. Er zijn natuurlijk wel verkeersregels, maar deze worden vaak niet erg strikt nageleefd. Voetgangers (of vee) kunnen zomaar overal oversteken en een groen verkeerslicht wil niet perse zeggen dat je ook zorgeloos kunt doorrijden (net zomin als een rood verkeerslicht betekent dat iedereen ook braaf stopt). Ook is er vaak geen (goede) straatverlichting en hebben voertuigen zelf vaak geen verlichting. Wees dus alert en pas je rijstijl aan indien je zelf een voertuig bestuurt.
  • Afrika kent grote verschillen tussen arm en rijk. Als buitenlander of toerist wordt je voor rijk aangezien en ben je een gemakkelijk doelwit voor kleine criminaliteit. Let daarom altijd goed op je persoonlijke bezittingen en loop bijvoorbeeld niet pontificaal met een dikke camera op je buik rond. Zorg er in elk geval voor dat je goed verzekerd bent voordat je op reis gaat. Allianz Global Assistance kan je helpen met het afsluiten van een geschikte reisverzekering voor het buitenland.
  • De hygiëne in Afrika is zeer slecht. Wees daarom zeer voorzichtig met wat je eet en drinkt. De lokale bevolking is gewend aan deze omstandigheden en is daardoor minder gevoelig voor ziekteverwekkers.

Reisadvies

Het is onmogelijk om één reisadvies af te geven voor het hele continent. De politieke en geografische situatie verschilt sterk per land. Over het algemeen worden landen als Botswana, Zuid-Afrika en Marokko als relatief rustig en veilig ervaren. Sudan, Siërra Leone, Ivoorkust en Liberia daarentegen worden afgeraden vanwege onlusten en burgeroorlogen. Ben je van plan om een reis naar Afrika te maken, dan doe je er goed aan om de actuele informatie te raadplegen op de website van de Rijksoverheid.